انجام سجده به پايين رود ، زيرا اگر بنده با غفلت از اين امور ، و از روى عادت و تنها با مراعات ظاهر سجده ، و بدون قصد عبادت مولاى خويش و اقبال و توجّه و مراعات ادب در پيشگاه او سجده بجا آورد ، مانند كسى خواهد بود كه در سجده‌اش بازى نموده ، يا از مالك و معبود خويش روى گردانده ، يا به او استهزا و ريشخند كند . و اهل علم مىدانند كه ركوع و سجده از اركان نماز هستند ، و هر گاه بنده آن دو را در نماز خويش ، به عمد يا از روى سهو و فراموشى ترك كند ، بر اساس فتواى فقيهان و روايات ، نمازش باطل مىشود . و ديگر اينكه : صاحب شريعت - صلوات اللَّه عليه و آله - بدين جهت به سوى مردم مبعوث نشده كه آنان را به بندگى و عبوديّت غير خدا دعوت نمايد ؛ بنا بر اين ، اگر هنگام ركوع و سجده كردن به اهداف اين گونه ذلّت و خاكسارى و بندگيها توجّه نداشته باشى ، فرق ميان تو و منكران چيست ؟ و چه فرقى است ميان تو و كسى كه ياد خدا را فراموش كرده ، و به امور بيهوده مشغول گشته است ؟ بىگمان حضرت محمّد صلّى اللَّه عليه و آله براى آن آمده كه مردم را از عادت ، به سوى معبود فرا خواند ، پس مبادا از كسانى باشى كه بدون توجّه به خداوند - جلّ جلاله - و حضور قلب در خاكسارى و بندگى براى او ، قيام و ركوع و سجده را به حسب عرف و عادت بجا مىآورند . و اگر در حال سجده اين دعا را بخوانى : « 1 » « اللّهمّ ، لك سجدت ، و بك آمنت ، و لك أسلمت ، و عليك توكّلت ، و أنت ربّى ، سجد لك سمعى و بصرى و شعرى و عصبى و مخّى و عظامى ، سجد وجهى البالى الفانى للّذي خلقه و صوّره و شقّ سمعه و بصره . تبارك اللَّه أحسن الخالقين . » - خداوندا ، تنها براى تو سجده نمودم ، و به تو ايمان آوردم ، و تسليم تو شدم ، و تنها بر تو توكّل نمودم ، و تويى پروردگارم ، گوش و چشم و موى و عصب و مغز و استخوانهايم از آن توست ، چهرهء پوسنده و فنا پذيرم براى كسى كه آن را آفريد و صورت نگارى نموده و

--> ( 1 ) خواندن آن در سجده مستحبّ است ، چنان كه در همين فصل خواهد آمد .